Sint Maarten
Herfstfeesten,  Jaarfeesten

Sint-Maarten

Op 11 november vieren we Sint-Maarten; de feestdag met als motief goedheid, de offerbereidheid en deemoed. Sint-Maarten is het eerste lichtfeest van de donkere tijd in het jaar. Vanaf nu kunnen de kaarsjes weer aan 🕯

Bij dit feest horen mooie lampionnen, waarmee onze kinderen in het donker mogen lopen. Wij eten op de avond van 11 november in het donker met het kaarslicht van onze lantaarns. We bakken Sint-Maartens broodmaantjes die we met elkaar delen en ik vertel voor het slapengaan een verhaal over offerbereidheid en het zorgen voor anderen.

Maar wie was Sint-Maarten en waarom is dit feest het vieren waard?

De legende van officier Maarten

Maarten leefde ongeveer 400 jaar na Christus en was een officier in het leger van keizer Julianus Apostata. Voor de poort van de Franse stad Amiens zag hij op een koude herfstavond een bedelaar staan. Zijn metgezellen reden aan de arme man voorbij, maar Maarten kreeg medelijden en sneed zijn officiersmantel doormidden en gaf de helft aan de bedelaar.

In de nacht die volgt verschijnt de bedelaar in de dromen van Maarten. Volgens de legende was deze bedelaar een verschijning van Christus. Maarten verlaat het leger, bekeert zich, sticht een klooster waar hij zich ontfermt over de armen en wordt later bisschop. Zijn sterfdag gedenken we op 11 november.

Delen met Sint-MaartenBegin van de winter

Begin november was vroeger de tijd waar de oogst binnengehaald moest zijn, het vee op stal ging en de grote Sint-Maartens-vruchtbaarheidsvuren ontstoken werden. De wintertijd begon.
Daaruit is de traditie ontstaan van het knollen uithollen en er een lichtje in laten branden. Knollen zijn het laatste gewas uit de aarde wat geoogst wordt voor het aanbreken van de winter.

Sinds de laatste eeuw is het eveneens een kinderfeest geworden. Waar oorspronkelijk slechts armen al bedelend van deur tot deur gingen, lopen nu kinderen al zingend door de straten in de hoop op fruit of een snoepje.

Met het lichtje in onze lantaarns koesteren we de zomer en dragen we het licht met ons mee in de wintertijd tot de dagen weer langer en lichter worden.

Sint-Maarten is de 2e heilige in de reeks van 3 heiligen (Sint Joris, Sint-Maarten en Sint Nikolaas) die voorbij komen, voordat het kerstkindje/licht geboren mag worden.

Een fijn lichtjesfeest!

HerfstlampjeSint-Maarten op de jaartafel

In november passen bruine of donkerrode doeken op de jaartafel. Het is een hele dankbare tijd omdat de meeste jaartafelschatten gewoon in de natuur te vinden zijn. Een mooie steen, boomschors, dennenappels, kastanjes en mooie bladeren zijn prachtig op de jaartafel. En als er dan ook nog een dwergenfamilie mag komen wonen is het helemaal feest.

Bij ons thuis maken we lantarens voor op de jaartafel en hangen er mooie herfstknutsels op het raam. Hoe je zoiets moois maakt lees je in mijn blog over inspiratie voor de herfst.

Voor andere jaarfeesten klik hier.
Wil je meer lezen over hoe je een jaartafel kan maken, kijk hier.

Meer inspiratie voor de jaarfeesten vind je op Facebook, Instagram, YouTube of Pinterest.

Lantaren maken

Lantaren

Het is met Sint-Maarten een mooie traditie om een knol uit te hollen. De knol is het laatste gewas uit de aarde dat we oogsten voor het begin van de wintertijd. In de knol dragen we op 11 november het lichtje, dat symbool staat voor het licht in ons dat ons de weg zal wijzen door de donkere tijd van het jaar. In dat kleine lichtje dragen we de lichtkracht van de zon, de maan en de sterren, waarover we in de vele liedjes zingen

Hoe je een knol uit moet hollen leer je in deze video.

Deze pentagondodecaëder lantaren is natuurlijk wel een prachtig papieren alternatief. Hoe maak je die lantaren? Kijk deze video of lees hieronder de beschrijving.

Klik hier!

Benodigdheden:

  • Aquarelpapier
  • Waterverf rood en geel
  • Penseel
  • Lijm
  • Scherp mesjes
  • Lineaal
  • Vijfhoek

Aan de slag:

1. Construeer een pentagon/vijfhoek of zoek via internet een vijfhoek en print die uit.

2. Maar op aquarelpapier een mooie schildering met (Stockmar) waterverf.

3. Olie de gedroogde schildering met babyolie.

4. Snijd met een scherp mesje 11 vijfhoeken uit je schilderkunst.

5. Markeer op elke zijde nauwkeurig de helft en vouw alle hoeken scherp naar binnen zoals je ziet op de foto.

6. Plak nu al de vijfhoekjes aan elkaar zoals te zien is op de foto. Het maakt niet uit of er een systeem zit in het naar buiten of binnen plakken van de hoeken.

7. Laat de bovenste hoek vrij. Je kan er nu een waxinelichtje in zetten of een klein kaarsenhoudertje voor kerstboomkaarsjes als je de lampion wil dragen.

Lantaren voor Sint Maarten

Boeken voor Sint-Maarten

1. Sint-Maarten en het beertje van Maja Dusikowa
2. Lichtjes voor Sint-Maarten van Jannine Staring
3. Bobbi viert Sint-Maarten van Monica Maas
4. Tessel viert Sint-Maarten van Marianne Witte
5. De drie bruiloftsgaven van Ineke Verschuren
6. De geschenken van de kabouter uit De kaboutersprookjes van Ineke Verschuren

Klik op het plusje om de legende van Sint-Maarten te lezen of klik hier voor ene linkje naar YouTube, waar ik het verhaal vertel.

De Legende van Sint-Maarten

Sttt, wees stil……… Hoor je daar in de verte het getrappel van paardenhoeven? Het is een dag in november. Loodzware grijze wolken bedekken de hemel en een ijzige wind blaast de laatste dorre bladeren van de bomen en laat ze in eindeloze cirkels over de koude aarde tollen. Door een dichtbebost woud rijdt over kronkelige paadjes een groepje jonge mannen op statige paarden. Het is een groep jonge soldaten van het Romeinse leger. Onder hen is ook legerofficier Maarten. Zijn gezicht is schraal van de kou en zijn ogen zijn strak gericht op de verte op zoek naar de eerste tekenen van de stad. Maarten heeft zijn diep rode mantel van zachte wol dicht om zich heen geslagen. De mantel omhult hem warm. De soldaten moeten zich haasten om een rustplaats te bereiken voor het donker wordt.

Er lijkt bijna geen einde te komen aan de gestaltes van ontelbare kale bomen langs de weg, als in de verte opeens de stad Amiens opdoemt. Bij het bereiken van de stadsmuren is de stadspoort gelukkig nog open. Terwijl de makkers van Maarten de stad al binnenrijden, blijft opeens het paard van Maarten stil staan. De officier spreekt zijn paard liefdevol toe en klopt het bemoedigend op de hals. Dan pas ziet hij dat in de nis van de stadsmuur een arme man zit. De man, gehuld in lompen en bibberend van de kou, probeert te schuilen voor het bare weer.

Dan draait de arme man zich om en ziet nu ook Maarten staan. Hij loopt schoorvoetend richting het paard met zijn statige ruiter. Nederig steekt hij zijn hand op en vraagt zachtjes om een aalmoes. “Heer, ik heb het zo erbarmelijk koud en heb zo’n vreselijke honger, kunt u mij helpen?”

Maarten, hoog op zijn paard gezeten, krijgt medelijde met de man, maar heeft geen geld en geen brood meer om weg te geven. Toch wil hij helpen en trekt daarom daadkrachtig zijn zwaard uit de schee en snijdt daarmee zonder aarzelen zijn warmende mantel in twee. De ene helft slaat hij om de rillende schouders van de bedelaar en de andere helft houdt hij zelf. Nog voordat de bedelaar zich kan bedanken voor de geschonken mantelhelft, heeft Maarten zijn paard de sporen gegeven en galoppeert zijn makkers achterna de stad in.

In een herberg in de stad vindt Maarten zijn kameraden. Ze zitten samen met rode wangen aan een lange tafel gevuld met het heerlijkste eten. Ze drinken samen en lachen om smakelijke grappen. Bij binnenkomst van Maarten verstommen de gesprekken als ze zien dat Maarten nog maar de helft van zijn statige officiersmantel draag. Wat is er gebeurd? Je hebt toch niet een stuk van de mantel weggegeven aan een bedelaar? “Natuurlijk heb ik dat gedaan,” zegt Maarten, “ik heb hetzelfde gedaan wat ik ook voor mijn dierbaren zou doen.”

Die nacht droomt Maarten over een stralende verschijning die zijn hele kamer verlicht. Dan hoort hij een stem. Het is de bedelaar met de helft van de mantel om zijn schouders die dankbaar tot hem spreekt. “Ik ben het Maarten, ik ben de lieve god.” Die droom maakt zo’n diepe indruk op Maarten dat hij zich laat dopen en zo gauw als hij maar kan uit de dienst van de keizer treed. Vanaf nu wil hij zijn leven alleen nog maar in dienst stellen van goedheid, liefde en de zorg voor mensen.

Sintmaartensliedjes zingen

Onder dit artikel zie je een paar linkjes naar YouTube. Ik zing sintmaartensliedjes zodat jullie bij interesse mee kunnen zingen en ze zo kunnen leren. Je kan ook in YouTube mijn playlist voor Sint-Maarten bekijken. Succes!

Als ’t zonlicht gaat verdwijnen

Ik loop hier met mijn lantaren

Zon en maan en sterren

Daar rijdt door de avond

Du sag mal hast du den Herbst gesehen

De sneeuwjacht over de velden joeg

Es steht ein Baum im Garten

Eenzaam in regen en wind

Ich geh’ mit meiner Laterne

Sint Maarten reed door weer en wind

Lantaren, zonde, maan en sterren

Lichtje, lichtje straal

Vertel me heb je de herfst gezien?

Was klimmt und klettert

Er staat een boom daarbuiten

Laat een antwoord achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *