Dromen

⭐️ Dromen - Op weg naar het Zelf ⭐️

Tekst | Maritgen Matter

Rond midwinter is de sluier tussen hemel en aarde een stuk dunner. Daardoor kunnen we beter in contact komen met de rijke zielenwereld – en glimpen opvangen van iets veel groters dan ons dagelijkse ikje. Dromen wijzen ons hierin van oudsher de weg, met hun symbolische beeldentaal en vloeibare logica. Wat zijn dromen eigenlijk, wat hebben ze ons te zeggen – en hoe kunnen we zinvol met onze droomwereld samenwerken?

 

Stel je voor: er is iemand die jou door en door kent. Veel beter dan jij jezelf kent. Die zielsveel van je houdt, het beste met je voorheeft en weet wat je nodig hebt om te groeien. Iemand die unieke en absurdistische lessen voor je uitvogelt, magische reisjes voor je boekt, je waarschuwt, troost en bemoedigt. Die surrealistische korte films voor je maakt, of een heftig testparcours voor je uitzet. Die je liefdesbrieven schrijft waarin schitterende, ondergesneeuwde eigenschappen worden bezongen. Die al je zwakke punten en zonden kent, en je desnoods voor je innerlijke rechter plaatst om ze helder te krijgen… En dat allemaal om je iets in symbooltaal duidelijk te maken. Iets wat je nog niet wist, maar nodig hebt om verder te groeien.

De Droommaker

Deze innerlijke vriend, raadgever, geliefde en kunstenaar is onze ‘Droommaker’. Elke nacht weeft hij onze dromen uit de grote beeldenzee. En elke nacht smokkelt hij voedsel en medicijnen voor ons langs de controleposten van het gewone verstand – over de grens tussen nacht en dag, onder een deken van symboliek. Zijn missie is niets minder dan je heelwording. Elke droom is gericht op het stukje bij beetje herstellen van het geheel dat je bent. Op het ontvouwen van de vleugels van je ware Ik, dat wortelt in de goddelijke bron. We zijn onderweg naar ons oer-thuis, het

 Zelf. En de Droommaker zet onvermoeibaar bordjes langs de weg, zodat we niet al te erg hoeven te verdwalen. Maar ja, dan moeten we zijn droomtaal wel kunnen lezen en begrijpen.

Oceaan en meermin

Wil je in contact komen met je ziel, dan is het dus wel zo handig om haar beelden te verstaan, Dromen is de natuurlijke activiteit van de psyche en dat doet ze in symbolische taal. Die is overvloedig aanwezig in onze sprookjes, mythen, fabels en sagen, volksvertellingen en cultuurverhalen. Ze spreken de universele taal van de ziel, die je als mens intuïtief begrijpt. We zwemmen dus allemaal in dezelfde zee. ’s Nachts duiken we onder in die grote onbewuste oceaan, om onze ziel te verfrissen, bij te praten en te herstellen. Gedurende deze duik zijn we veel ontvankelijker dan overdag. Ons verstand ligt immers veilig bewusteloos in bed, en ons ego staat op zijn allerkleinste controlelampje. Zo kan de droom, die onze wijze Droommaker uit de beeldenveelheid heeft samengesteld, je iets vertellen je nog niet wist. Komt een droomervaring als herinnering mee naar de oppervlakte, dan kan je hem bestuderen en ontcijferen. En misschien vanuit een nieuw inzicht je bewuste koers bijsturen. Maar ook als je droom bij het ontwaken de oppervlakte niet haalt blijft hij nawerken, als een gevoel.

Symboolkleed

De droom is dus verbonden aan de collectieve zielentaal. Maar het praktische dagbewustzijn heeft teveel aan zijn hoofd, het is oppervlakkig en gefragmenteerd, waardoor jij het zicht op dat grote geheel kwijtraakt. Voel je niet schuldig, dat werkt hetzelfde voor iedereen. Het collectief onbewuste werkt echter ook hetzelfde voor iedereen. Archetypen en symbolen zijn universeel. Droom je bijvoorbeeld over een rivier (materieel gezien een verzameling watermoleculen die in een bedding neerwaarts stroomt) dan wil de Droommaker je aandacht vestigen op de gevoelswereld, het vrouwelijke en ontvankelijke – een geestelijke werkelijkheid die zich hult in het symboolkleed ‘rivier’. Hoe die er uitziet in jouw droom, wat zich daar afspeelt en wat je erbij voelde, zegt iets over wat er in jouw psyche gaande is op dat vlak. Een woeste maalstroom die jouw papieren bootje dreigt te verzwelgen vertelt je iets over de relatie met je gevoelsleven. Water symboliseert emoties, maar onze levenservaringen verschillen flink, dus we hebben andere associaties. Alleen al daarom werken kant-en-klare droominterpretaties werken niet; elk droombeeld zou ook zorgvuldig gewogen moeten worden vanuit de persoonlijke ervaring. De droom toont namelijk jouw unieke setting binnen het collectief.

Droominterpretatie

Terug naar die droomrivier… en het papieren bootje. Dat is kwetsbaar en ongeschikt om een woeste stroom mee te bevaren – waarmee de Droommaker een waarschuwing lijkt te geven. Gevoelens en associaties van de dromer zijn echter even belangrijk bij de interpretatie. Misschien was hij bij al dat wilde water wel euforisch, en een goede zwemmer in het dagelijks leven. Dan is het water al minder bedreigend. Wordt het bootje ook nog geassocieerd met dingen van vroeger die hem nu niet meer dienen bij een nieuw volwassen leven, dan is de ruige rivier een avontuurlijke stroom naar de toekomst. De droom moedigt de dromer dus aan in de gekozen richting. Maar het kan ook zijn dat de dromer doodsbang is voor al dat wilde water. En het papieren bootje associeert met een liefdesgedicht van 20 jaar geleden, geschreven voor een onmogelijke jeugdliefde – die nu al decennia gelukkig getrouwd hoog in de Zwitserse Alpen woont. Dan lijkt het erop dat hier iets losgelaten mag worden. En ook als onze dromer zichzelf helemaal herkent in de mythische held Odysseus, heldhaftig op weg naar zijn Penelope op Ithaka, dan nog adviseert de mythe hem droogjes eerst maar eens een zeewaardig jacht te bouwen. De droom – over dezelfde rivier! –adviseert onze drieste dromer dus om zijn emotionele doelen eens goed te onderzoeken op hun houdbaarheid.

Collectieve bedrading

Zonder dit soort beeldende raad van het onbewuste kunnen we eigenlijk niet goed uitgroeien tot volwaardig mens. Maar het dagelijkse bewustzijn, met het praktische ego/verstand aan stuur, houdt dit soort onbekende en mysterieuze invloeden buiten de deur. Ook omdat het natuurlijk ‘alles al weet’. Het verstand kent de vloeibare logica van de symbolische droomtaal niet, en vindt dromen maar eng en vreemd, een beetje zoals een nette Vinexbewoner naar voorbijtrekkend zigeunervolk kijkt. Daarom laat het onbewuste haar tekens stiekem voor ons achter in een gebied dat niet door het verstand gecontroleerd wordt. Wat ons hier toegefluisterd wordt in suggestieve beeldentaal werkt globaal voor alle mensen hetzelfde. Hiervoor zijn wij collectief bedraad. Iedereen heeft een schaduw, een animus of anima, een complex. Ze zijn onze psychische bakens op zee, ontstaan uit millennia menselijke levenservaring. Als mens gaan we door dezelfde ontwikkelingsfasen en levenservaringen heen, afkomstig uit en op weg naar oorspronkelijke heelheid. Collectieve verhalen helpen ons bij onze inwijdingen op dit pad. Hoe meer je er kent uit verschillende culturen hoe beter. De vrijeschool geeft kinderen daarin een flinke levensvoorsprong. Maar ook bij de interpretatie van onze dromen kan ‘amplificatie’ (vergroting) van het droomthema je plots bij een mythe of verhaal brengen, iets dat resoneert. Dan heeft het collectief onbewuste een mededeling voor je. Soms middels een ‘grote droom’ – een ervaring die je verbijsterd van ontzetting of geluk doet ontwaken. Bestudeer het materiaal zorgvuldig, denk erover na, schrijf het vooral op. De Droommaker heeft dit inwijdingsdrama speciaal voor jou gemaakt – om je bij te staan in een cruciale levensstap.

Dromen jutten

Al je dromen, groot of klein, bevatten dus belangrijk medicinaal materiaal. Maak er gebruik van! Als je ’s morgens wakker wordt kun natuurlijk direct opstaan, koffie zetten en je telefoon of de ochtendkrant pakken, maar je kan ook even de tijd nemen bij het wakker worden. Is er iets aangespoeld aan de waterlijn tussen dag en nacht uit de psyche? Een paar minuutjes blijven liggen in dezelfde houding als waarin je wakker werd helpt al bij dit strandjutten. Heb je een droom of droomflard teruggevonden, bekijk hem dan innerlijk aandachtig als een vreemd voorwerp. Schrijf je hem op tijdens de koffie in een droomjournaal, desnoods in steekwoorden. Inspreken werkt niet echt, het is juist de fysieke handeling van schrijven die de droom ankert en soms zelfs vergeten details of hele stukken terugbrengt. Herlees hem later. Vertel je droom aan iemand anders. Soms heeft de luisteraar een verrassende invalshoek. Met enige kennis van de collectieve verhalen en een eerlijke blik op jezelf kun je vervolgens al aan de slag. Maar onthoud: de droom vertelt je altijd iets wat je nog niet wist. Het onbewuste vertegenwoordigt jouw onzichtbare helft. Het is complementair. Een goede droominterpretatie brengt je dus altijd iets nieuws, en iets waar je even op moet kauwen. Het smaakt soms vreemd, raar of zelfs vies - zoals medicijnen nu eenmaal doen - maar zal zijn uitwerking niet missen. Bepaalde fysieke symptomen en problemen kunnen blijvend door verdwijnen als je de boodschap opneemt en verteert. Dat is heel belangrijk. Want alles wat in het onbewuste rijk blijft rommelen gaat uiteindelijk spoken. Slapeloosheid, angst en depressie, onrust, woede, verveling, verslavingen, negatieve gedragspatronen en ziektes – veel vervelende dingen waarvan we de fysieke oorzaak niet kunnen aanwijzen komen voort uit een gebrekkig contact met ons onbewuste en de helende krachten ervan. Jung zei: ‘Totdat je het onbewuste bewust maakt, zal het je leven besturen – en dat noem je dan noodlot.’ De oplossingen liggen dus in onszelf verborgen. Onze dromen nodigen ons uit om verantwoordelijkheid te nemen en ons koninkrijk bewust en in vrede te leren besturen.

Twaalf Heilige Nachten  |  Droomwerk

Deze winter kun je je alvast oefenen in het contact maken met je eigen psyche. ‘Een ongeïnterpreteerde droom is als een ongeopende brief,’ zegt de joodse Talmoed. Door deze brieven uit het onbewuste als aangespoelde flessenpost te openen, laat je je psyche weten dat ze belangrijk voor je is. Je dromen zullen er talrijker en helderder door worden. In deze periode kun je intensief met je dromen werken. Het biedt je een prachtige gelegenheid om de band te verstevigen. Open de droombrieven die het Zelf aan jou persoonlijk schrijft. Verdiep je in de vreemde, ruige of ontroerende poëzie ervan. Als je daar een goede gewoonte van maakt zul je merken dat je groeit en langzaam groter dan je problemen wordt, spanningen afnemen en je vaker goede intuïties hebt. Het grote Zelf zal je krachtig bemoedigen en liefdevol op je wachten.

⭐️

Maritgen Matter is schrijver, redacteur, art director en vormgever. Ze verdiepte zich in vele esoterische systemen en is opgeleid in de Jungiaanse droominterpretatie. Voor dream counseling, ga naar DroomDok.nl